มิจฉาชีพหลอกคืออะไร? มีแบบไหนบ้าง รู้ทันก่อนจะตกเป็นเหยื่อ!

เปิดมือถือขึ้นมาทีไร ก็มีข่าวคนถูกหลอกให้เสียเงินให้แก่มิจฉาชีพอยู่เกือบทุกวัน ตั้งแต่สายโทรศัพท์จากเบอร์แปลก ข้อความ SMS ที่แนบลิงก์ ไปจนถึงเพื่อนในโซเชียลที่จู่ๆ ก็มาขอยืมเงิน สิ่งที่น่ากังวลคือกลโกงเหล่านี้ถูกพัฒนาให้แนบเนียนขึ้นเรื่อยๆ จนคนที่คิดว่าตัวเองรู้ทันก็ยังพลาดได้ บทความนี้รวบรวมทุกเรื่องที่ควรรู้ไว้ในที่เดียว ตั้งแต่กลโกงแต่ละช่องทาง สัญญาณเตือนภัย วิธีป้องกันและตรวจสอบ ไปจนถึงขั้นตอนรับมือหากตกเป็นเหยื่อไปแล้ว

มิจฉาชีพคือใคร และทำไมถึงหลอกคนได้ผล

มิจฉาชีพ คือบุคคลหรือกลุ่มที่ใช้การหลอกลวงเพื่อให้ได้เงินหรือทรัพย์สินจากผู้อื่น ปัจจุบันมักทำกันเป็นขบวนการ มีการแบ่งหน้าที่ชัดเจน ทั้งคนโทรหลอก คนเปิดบัญชีรับเงิน และคนช่วยโอนเงินต่อ ทำให้ติดตามตัวได้ยากขึ้นและในบางครั้งมิจฉาชีพยังมีข้อมูลส่วนตัวของเหยื่อติดตัวมาก่อน เช่น ชื่อ-นามสกุลหรือเบอร์โทร เพื่อทำให้บทสนทนาดูน่าเชื่อถือขึ้นกว่าที่คิด

เหตุผลที่ได้ผลไม่ได้อยู่ที่เหยื่อ "ไม่ฉลาด" แต่เพราะมิจฉาชีพเล่นกับอารมณ์พื้นฐานของมนุษย์ โดยมักใช้ 4 จุดนี้

• ความกลัว เช่น ขู่ว่ามีคดีความ บัญชีถูกอายัด หรือจะถูกจับกุม
• ความโลภ เช่น สัญญาผลตอบแทนสูงเกินจริงหรือรางวัลใหญ่ที่ไม่ได้ลุ้น
• ความเร่งรีบ เช่น ให้ตัดสินใจภายในไม่กี่นาที ไม่ให้เวลาคิดหรือปรึกษาใคร
• ความไว้ใจ เช่น แอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่รัฐ ธนาคาร หรือคนรู้จัก

กลโกงของมิจฉาชีพที่พบบ่อย แยกตามช่องทาง

1. แก๊งคอลเซ็นเตอร์ โทรขู่ให้กลัว : มุกคลาสสิกที่ยังหลอกคนได้เสมอ มิจฉาชีพมักอ้างตัวเป็นตำรวจ เจ้าหน้าที่ธนาคาร ไปรษณีย์ หรือสรรพากร โทรมาขู่ว่าคุณมีคดี พัสดุผิดกฎหมาย หรือบัญชีมีปัญหา จากนั้นจะหลอกให้โอนเงินเพื่อ "ตรวจสอบความบริสุทธิ์" แถมยังมีการโอนสายให้คุยกับ "ผู้กำกับปลอม" เพื่อความเนียน

2. SMS แจ้งเตือนปลอม แนบลิงก์ดูดเงิน : มาในรูปแบบข้อความอ้างเป็นธนาคาร การไฟฟ้า ขนส่ง หรือบอกว่าคุณได้รับรางวัล พร้อมแนบลิงก์ให้กดกรอกข้อมูลหรือโหลดแอปนอกสโตร์ นี่คือจุดเริ่มต้นของ "แอปดูดเงิน" ที่จะเข้ามาควบคุมมือถือและขโมยรหัส OTP ของคุณ
3. สวมรอยแชต ทักมายืมเงินด่วน : มิจฉาชีพจะแฮกบัญชีหรือสร้างโปรไฟล์ปลอมเป็นเพื่อนหรือคนในครอบครัว แล้วทักแชตมาขอยืมเงินด่วน หรือขอให้โอนค่าของให้ก่อน หลายคนตกเป็นเหยื่อเพราะความไว้ใจ
4. กลโกงซื้อขายออนไลน์ โดนได้ทั้งคนซื้อและคนขาย : คนซื้อมักโดนหลอกด้วยของ "ราคาถูกเว่อร์" โอนแล้วหายเงียบ ส่วนคนขายก็อาจเจอสลิปปลอม หรือข้อความหลอกให้กดลิงก์ "ยืนยันการรับเงิน" นี่คือกลโกงที่เจอบ่อยที่สุดในชีวิตประจำวัน

5. งานง่ายรายได้ดี และการลงทุนทิพย์ : เริ่มต้นจากคำชวนหลอกตา เช่น ให้กดไลก์ รีวิวสินค้า หรือลงทุนที่การันตีผลกำไรสูงปรี๊ด ช่วงแรกจะได้เงินจริงเพื่อให้ตายใจ ก่อนจะหลอกให้คุณลงทุนก้อนใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ แล้วเชิดเงินหนี หรือมาในรูปแบบแชร์ลูกโซ่
6. หลอกให้รักแล้วปอกลอก (Romance Scam) : มิจฉาชีพจะใช้รูปโปรไฟล์หน้าตาดี ทักมาคุยผ่านแอปหาคู่จนคุณตกหลุมรักและไว้ใจ จากนั้นจะเริ่มสร้างสตอรี่อ้อนวอนขอเงิน เช่น ของติดศุลกากรต้องจ่ายค่าปรับ หรือป่วยหนักต้องการเงินรักษา
7. สินเชื่อเงินด่วนทิพย์ และแก๊งทวงหนี้ปลอม : หากินกับคนที่กำลังเดือดร้อนเรื่องเงิน โดยเสนอสินเชื่อที่อนุมัติง่ายมาก แต่มีข้อแม้ว่าต้องโอน "ค่าธรรมเนียมล่วงหน้า" ไปให้ก่อน หรือบางทีก็โทรมาขู่ทวงหนี้ที่คุณไม่ได้ก่อ
8. หลอกขาย-ให้เช่า บ้านและคอนโดทิพย์ : มิจฉาชีพมักขโมยรูปอสังหาฯ สวยๆ มาโพสต์ปล่อยเช่าหรือขายในราคาถูกเกินจริง อ้างตัวเป็นเจ้าของหรือนายหน้าบริษัทดัง แล้วพยายามเร่งรัดให้คุณรีบโอนเงิน "ค่ามัดจำ" ก่อนที่จะมีคนอื่นปาดหน้า

8 สัญญาณเตือนว่ากำลังเจอมิจฉาชีพ

การสังเกตสัญญาณเหล่านี้ช่วยให้รู้ทันมิจฉาชีพได้เร็วขึ้น หากเจอแม้เพียงข้อเดียวควรหยุดและตั้งข้อสงสัยไว้ก่อน:

1. เร่งรัดให้ตัดสินใจทันที ไม่ให้เวลาคิดหรือปรึกษาใคร
2. ขอรหัส OTP รหัสผ่าน หรือเลขหลังบัตร ซึ่งหน่วยงานที่น่าเชื่อถือจะไม่ขอผ่านทางโทรศัพท์หรือข้อความ
3. สัญญาผลตอบแทนสูงเกินจริง หรือแจ้งว่าได้รางวัลทั้งที่ไม่ได้ร่วมกิจกรรมใดๆ
4. ให้โอนเงินเข้าบัญชีส่วนบุคคลเพื่อ "ตรวจสอบ" "ยืนยัน" หรือ "ค้ำประกัน"
5. ให้กดลิงก์หรือติดตั้งแอปจากแหล่งที่ไม่ใช่สโตร์ทางการ
6. ข่มขู่ว่ามีคดีความหรือจะถูกดำเนินการทางกฎหมายทันทีหากไม่ทำตาม
7. สั่งห้ามบอกใคร หรือให้วางสายหรือตัดการติดต่อกับคนอื่นระหว่างคุยกัน
8. ใช้ช่องทางที่ไม่เป็นทางการ เช่น เบอร์แปลก บัญชีโซเชียลที่เพิ่งสร้างใหม่ หรือราคาสินค้าที่ถูกผิดปกติ

ป้องกันมิจฉาชีพยังไงดี: หลัก "ไม่เชื่อ ไม่คุย ไม่โอน" และนิสัยที่ควรทำ

หลักสั้นๆ ที่สำนักงานตำรวจแห่งชาติรณรงค์ให้ประชาชนจำไว้เมื่อเจอสายหรือข้อความต้องสงสัย คือ "ไม่เชื่อ ไม่คุย ไม่โอน" เมื่อได้รับสายลักษณะนี้ให้รีบวางสายและไม่ทำตามคำแนะนำของปลายสาย นอกจากนั้นยังมีนิสัยที่ช่วยป้องกันมิจฉาชีพได้อีกหลายอย่าง:

• ไม่กดลิงก์ ใน SMS หรือแชตที่ไม่ได้ร้องขอ ให้เข้าเว็บไซต์หรือแอปทางการด้วยตัวเองแทน
• ติดตั้งแอปจากสโตร์ทางการเท่านั้น และไม่อนุญาตให้ใครควบคุมหน้าจอมือถือจากระยะไกล
• ตั้งวงเงินโอนต่อวัน ในแอปธนาคารให้เหมาะสม เผื่อกรณีถูกควบคุมเครื่อง
• เปิดการยืนยันตัวตนสองชั้น ให้กับบัญชีโซเชียลและอีเมลสำคัญ
• ไม่เผยแพร่ข้อมูลส่วนตัวเกินจำเป็น เช่น ภาพบัตรประชาชน สลิปที่เห็นเลขบัญชีชัดเจน
• คุยกับคนในครอบครัวก่อน ทุกครั้งที่ต้องตัดสินใจเรื่องเงินก้อนใหญ่

ถ้าตกเป็นเหยื่อมิจฉาชีพแล้ว ต้องทำอะไรบ้าง

หากพบว่าตัวเองตกเป็นเหยื่อของมิจฉาชีพแล้ว ความเร็วคือสิ่งสำคัญที่สุด ควรดำเนินการตามลำดับนี้:

1. โทรสายด่วน 1441 ศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์ (AOC) ที่เปิดให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อแจ้งระงับหรืออายัดบัญชีของคนร้าย โดยศูนย์ตั้งเป้าดำเนินการระงับ/อายัดบัญชีให้ได้ภายใน 1 ชั่วโมงนับจากเวลาที่รับแจ้ง
2. แจ้งธนาคารของตัวเองทันที เพื่อระงับธุรกรรมหรือป้องกันความเสียหายเพิ่มเติม
3. แจ้งความออนไลน์ ที่เว็บไซต์ thaipoliceonline.go.th เพื่อดำเนินคดีตามกฎหมาย
4. เก็บหลักฐานให้ครบ ทั้งสลิปโอนเงิน เบอร์โทร ข้อความสนทนา ภาพหน้าจอ และลิงก์ที่เกี่ยวข้อง
5. เปลี่ยนรหัสผ่านและตรวจสอบเครื่อง หากกดลิงก์หรือติดตั้งแอปต้องสงสัยไปแล้ว ควรตัดการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตของเครื่องไว้ก่อนและติดต่อธนาคารทันที
6. เตือนคนใกล้ตัว ให้ระวังกลโกงแบบเดียวกัน

มิจฉาชีพพัฒนากลโกงใหม่ๆ อยู่ตลอดเวลา แต่เบื้องหลังแทบทุกรูปแบบมีหลักการเดียวกัน คือการกดดันให้ตัดสินใจเร็ว ขอข้อมูลหรือเงิน และเล่นกับอารมณ์ของเหยื่อ การมีสติ ตรวจสอบก่อนเชื่อ ยึดหลัก "ไม่เชื่อ ไม่คุย ไม่โอน" และรู้ว่าต้องโทร 1441 ทันทีเมื่อพลาด คือเกราะป้องกันที่ดีที่สุด โดยเฉพาะเรื่องการซื้อบ้านหรือทรัพย์สินที่เป็นเงินก้อนใหญ่ ควรตรวจสอบข้อมูลและติดต่อผ่านช่องทางทางการของหน่วยงานหรือบริษัทนั้นเสมอ หากคุณกำลังมองหาทรัพย์ที่น่าเชื่อถือและผ่านกระบวนการที่โปร่งใสถูกต้องตามกฎหมาย ลองสำรวจรายการทรัพย์ NPA จาก BAM (บสก.) ได้เลย คลิกดูรายการทรัพย์แนะนำได้เลยวันนี้

• เว็บไซต์: BAM Thailand
• Call Center: 02-6300-700
• LINE: BAM Thailand
• Instagram: BAM Thailand
• Facebook: BAM Thailand
• Tiktok: BAM Thailand
• Youtube: BAM Thailand

BAM พร้อมมอบโอกาส...ให้คุณรักษาทรัพย์สินและเริ่มต้นชีวิตใหม่อีกครั้ง